Foto Pixabay by Gerald

Voordracht door professor Kenneth Lasoen

Professor Lasoen legt zich als expert in “inlichtingenkunde, hybride oorlogsvoering en Belgische veiligheidsdiensten” toe op de studie van geheime diensten en onderzoekt actuele internationale veiligheidskwesties.

Het fenomeen van hybride dreiging is niet nieuw maar is altijd onderdeel geweest van de internationale politiek. Van desinformatiecampagnes tot sabotage en geheime diplomatie: inlichtingendiensten beoefenen deze “dark arts” al eeuwen. Wat vandaag wél anders is, zijn de snelheid, reikwijdte en impact in een wereld met onze moderne communicatiemiddelen. In essentie zijn hybride campagnes psychologische operaties met als doel beslissingen uit te lokken die de agressor bevoordelen.

Voorbeelden van zulke hybride campagnes zijn:

– informatieoorlogsvoering: het verspreiden van desinformatie en het manipuleren van narratieven.

– invloedoperaties: het richten op elites en besluitvormers.

– cyberspionage: aanvallen op kritieke infrastructuur.

– economische druk: embargo’s, vijandige overnames of cybergedreven financiële ontwrichting.

– proxies: inzet van derde landen, private militaire bedrijven of migratiestromen.

– georganiseerde misdaad: corruptie, smokkel en zelfs gerichte liquidaties.

Een belangrijke reden waarom westerse samenlevingen kwetsbaar zijn is de complexiteit waarmee een breed palet aan tactieken gelijktijdig en over vele domeinen wordt ingezet. Effecten worden opgewekt op andere plekken dan waar de aanval zichtbaar is, waardoor detectie moeilijk is. Hybride oorlogsvoering floreert in de grijze zone tussen vrede en open conflict.

Onze hoofdstad is, omwille van de aanwezigheid van internationale instellingen zoals de NAVO en de Europese Unie, een bijzonder interessante locatie voor buitenlandse inlichtingendiensten. België loopt dus een verhoogd risico op een hybride oorlog en wij, in België zijn niet klaar om welke aanval dan ook te voorkomen. Onze inlichtingendiensten hebben te weinig mensen, te weinig expertise en er is onvoldoende juridisch kader om de nodige verstoringsacties te kunnen ondernemen. Ook aan voldoende politieke wil ontbreekt het.

Detectie alleen volstaat niet: een assertieve, contraspionage geïnspireerde aanpak is noodzakelijk om netwerken te verstoren en af te schrikken. De dreiging moet absoluut ernstig genomen worden en wij Europeanen moeten terugslaan en onze tanden laten zien: “aanval is de beste verdediging!”

Door methoden en vaardigheden uit de contraspionage toe te passen, kunnen verdedigers vijandelijke netwerken actief verstoren en hun tactieken blootleggen.

In deze lezing roept professor Lasoen op tot actie: nu Europa steeds complexere dreigingen het hoofd moet bieden, moeten onze opsporingsdiensten zich niet alleen aanpassen aan de nieuwe realiteit maar hierin ook een leidende rol opnemen en contraspionagemethoden inzetten.

Op de vraag wat wij als burgers kunnen doen? Voldoende alert zijn en ons realiseren dat een noodpakket waarmee we 72 uur kunnen overleven zonder water, elektriciteit, gas of internet, geen ver van ons bed show meer is.

Marijke Waumans